کتاب صوتی تاریخ ابن خلدون نویسنده : ابن خلدون

دسته‌بندی : تاریخ باستان ، تاریخ ایران و جهان ، تاریخ اسلام , تاریخ عرب

یک دورۀ شش‌جلدی تاریخ مشتمل بر اخبار عرب و عجم و بربرها می‌باشد. این اثر یکی از مهم‌ترین و معتبرترین آثار اسلامی است، چرا که بازتاب دهندۀ دیدگاه‌های فلسفی – تاریخی ابن خلدون و تحلیل‌های اجتماعی وی از حوادث تاریخی است. تاریخ ابن خلدون مشتمل بر یک مقدمه و سه کتاب است، وی در مقدمه به فضیلت دانش تاریخ، بررسی روش‌های تاریخ‌نگاری و اشتباهات مورخان گذشته پرداخته است. کتاب نخست درباره اجتماع و تمدن و معرفی عوارض ذاتیِ (خواص و قوانین) آن مانند کشورداری، پادشاهی، کسب، معاش، هنر و موجبات هر یک می‌باشد. وی در کتاب دوم به اخبار عرب و قبیله‌ها و دولت‌های آنان از آغاز آفرینش تا قرن هشتم هجری می‌پردازد. کتاب سوم نیز مشتمل بر اخبار بربرها و موالی ایشان و بیان آغاز، حال و طوایف آنان، همچنین کشورها و دولت‌هایی که در دیار مغرب تشکیل داده‌اند.

ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن خلدون حَضرَمی معروف به «ابن خلدون» در سال ۷۳۲ ه‍جری قمری/ ۱۳۳۲ میلادی در تونس متولد شد. خانوادهٔ او از اعراب جنوبی عربستان بودند که پس از پیروزی مسلمانان بر مردم اسپانیا وارد این شهر شدند و تا زمانی که بین آن‌ها و مسیحیان اختلافی پیش آمد در این شهر بودند و پس از آن به سمت تونس حرکت کردند و در آنجا ساکن شدند. در دوران کودکی ابن خلدون، بزرگان دینی که از اسپانیا به تونس سفر می‌کردند در خانهٔ آن‌ها توقف می‌کردند و همین امر باعث شد ابن خلدون از کودکی و به وسیلهٔ این افراد قرآن، فقه، تصوف، اخلاق، کلام، مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی، نجوم، اقتصاد، تاریخ، هندسه، جبر، حساب، لغت، فلاحت، طلسمات، شعر، آداب و تعلیم، منطق، ریاضی، فلسفه، سیاست، منشی‌گری و کارهای مربوط به حکومت را بیاموزد.

ابن خلدون کتاب «العبر و دیوان المبتداء و الخبر فی ایام العرب و العجم و البربر» را نوشت. این کتاب مقدمه‌ای بسیار معروف دارد و در آن به خوبی می‌توان دانش و چند بعدی بودن ابن خلدون را مشاهده کرد. او به رویکرد انتقادی و تحلیلی بسیار اهمیت می‌داد، نکته‌ای که مورخان پیش از وی در نظر نمی‌گرفتند. او در مقدمهٔ خود گفته‌هایش را به طرق مختلف اثبات کرده و گاهی منابعی که استفاده کرده را نیز مورد انتقاد قرار داده‌است. او علم عمران را بنیان نهاد. علمی که ما امروزه به آن جامعه‌شناسی می‌گوییم و برای شناخت و بررسی اخبار تاریخی مورد استفاده قرار می‌گیرد و در واقع علم اصول تاریخ است. ابن خلدون در سال ۸۰۸ ه‍جری قمری/ ۱۴۰۶ میلادی در سن ۷۳ سالگی در قاهره فوت کرد.