کتاب «مأموریت به تهران» ژنرال رابرت هایزر

کتاب «مأموریت به تهران» (که با عنوان «مأموریت در تهران» نیز شناخته می‌شود) شامل خاطرات و روزنوشت‌های ژنرال رابرت هایزر، فرستاده ویژه دولت آمریکا به ایران در روزهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ است.

در ادامه خلاصه‌ای از ویژگی‌ها و محتوای این کتاب ارائه شده است:
درباره کتاب و نویسنده

محتوا: این کتاب شرح وقایع و تلاش‌های هایزر در ایران از ۴ دی ۱۳۵۷ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ است.
هدف مأموریت: رابرت هایزر توسط جیمی کارتر، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، به ایران اعزام شد تا با حفظ انسجام ارتش شاهنشاهی و حمایت از دولت شاپور بختیار، مانع از فروپاشی نظام پهلوی شود یا در صورت سقوط آن، شرایط را برای حفظ منافع آمریکا (از طریق کودتای نظامی یا راهکارهای دیگر) مدیریت کند.
ترجمه و نشر: این کتاب توسط مترجمان مختلفی از جمله نعمت‌الله عاملی (نشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی) و علی‌اکبر عبدالرشیدی (نشر اطلاعات) به فارسی ترجمه و منتشر شده است.

محورهای اصلی کتاب

سردرگمی آمریکایی‌ها: یکی از نکات برجسته در خاطرات هایزر، توصیف سردرگمی مقامات آمریکایی در آن برهه است؛ آن‌ها میان حمایت از بختیار، احتمال ائتلاف با نیروهای انقلابی و یا انجام کودتای نظامی توسط ارتش، به راهکار واحدی نرسیده بودند.
روابط ارتش و دولت: هایزر در این کتاب تلاش‌های خود برای متقاعد کردن سران ارتش به حمایت از دولت بختیار و جلوگیری از فرار آن‌ها از کشور را تشریح می‌کند.
دیدگاه تاریخی: این کتاب به دلیل جایگاه نویسنده به عنوان یکی از مقامات نظامی عالیرتبه آمریکا در قلب وقایع انقلاب ایران، منبعی برای بررسی دیپلماسی نظامی و سیاست خارجی ایالات متحده در آن دوران محسوب می‌شود.

این اثر به عنوان یکی از مستندات تاریخی از نگاه یک مقام خارجی درباره فروپاشی حکومت پهلوی شناخته می‌شود و همواره موضوع تحلیل‌ها و نقدهای مختلفی از سوی پژوهشگران تاریخ معاصر ایران بوده است.