هزار و یک شب - دفتر سوم

معرفی کتاب صوتی هزار و یک شب - دفتر سوم
کتاب صوتی هزار و یک شب - دفتر سوم اثر عبداللطیف طسوجی، مجموعه‌ای از قصه‌ها و افسانه‌های زیبا و شگفت‌انگیز است که در آن، احوال و آداب و رسوم مردم ایران و هند و عرب به تصویر کشیده شده و مملو از حکایت‌های آموزنده و نکات پندآموز و اخلاقی است.

کتاب صوتی هزار و یک شب (One Thousand and One Nights) درباره‌ی دو شاهزاده برادر به اسم‌های شهریار (یا شهرباز) و شاه زمان است که متوجه شده‌اند همسرانشان به آن‌ها خیانت کرده‌اند، شاه زمان سرزمین و پادشاهی خود را ترک می‌کند و به سمت سرزمین برادرش راهی می‌شود و شهریار هم به انتقام خیانت همسرش هر شب دختری را به نکاح در می‌آورد و بامداد دستور قتلش را می‌داد. تا اینکه دیگر دختری در شهر نمی‌ماند و وزیر شهریار که دو دختر به نام‌های شهرزاد و دنیا زاد داشت و به شدت نگران این قضیه بود به پیشنهاد شهرزاد وی را به عقد پادشاه درمی‌آورد. شهرزاد همان شب به شهریار می‌گوید که خواهری دارد که هر شب با قصه‌های او به خواب می‌رود و درخواست می‌کند که همان شب خواهرش را به قصر بیاورند تا برای بار آخر برایش قصه بگوید. دنیا زاد می‌آید و شهرزاد قصه‌گویی را شروع می‌کند، شهریار هم که متحیر این قصه شده بود مهلت می‌دهد که فردا شب ادامه قصه را بشنود و بنابراین کشتن شهرزاد را موکول به بعد می‌کند و این قصه‌گویی‌ها هر شب ادامه پیدا می‌کند...

کتاب هزار و یک شب اثری قدیمی و باارزش است که به زبان‌های مختلفی منتشر شده، این کتاب بهترین و درخشان‌ترین یادگاری است که از آداب و رسوم قدیم مشرق زمین باقی مانده. قصه‌ها و حکایت‌های این کتاب را دختری به نام شهرزاد برای پادشاهی به نام شهریار بیان می‌کند. شخصیت‌های اصلی این کتاب علاءالدین، شهرزاد قصه‌گو و شهریار که این دو به همراه هم قهرمان‌های اصلی این کتاب هستند.

در داستان‌ها و حکایت‌های این اثر، تمامی اقشار جامعه، از پادشاهان، بازرگانان، زنان و بردگان گرفته تا مردم کوچه و بازار، وجود دارند. حتی حکایت‌هایی از زبان حیوانات نیز در این کتاب آمده است؛ به همین علت، این کتاب در دل همه‌ی مردم جا باز کرده است. بعدها، این اثر به زبان‌های فرانسوی و انگلیسی نیز ترجمه شد و مردم دیگر جهان هم با این کتاب ارزشمند آشنا شدند.

بیشتر داستان‌های هزار و یک شب در بغداد و ایران روایت می‌شود و قصه‌های آن را از ریشه ایرانی دانسته‌اند که تحت تاثیر آثار هندی و عربی بوده است. اینکه داستان‌های این اثر مشخص و روشن باشند و تعداد آن‌ها دقیقا 1001 باشد واقعی به نظر نمی‌رسد. نسخه فعلی فارسی را عبدالطیف طسوجی در عصر محمد شاه و پسرش ناصرالدین شاه به فارسی ترجمه کرده و به چاپ سنگی رسانده.

عنوان این کتاب در زمان ترجمه طسوجی در عصر قاجار انتخاب شد و به شهرت رسید و نام قدیم آن هزار افسان بود. اولین ترجمه هزار و یک شب به زبان‌های اروپایی در قرن 16 میلادی به دست آنتوان گالان به فرانسوی درآمد و در سال 1704 میلادی منتشر شد. سر ریچارد برتون اولین ترجمه انگلیسی این کتاب را در 1885 عرضه کرد. بورخس همه آثارش را مدیون هزار و یک‌ شب می‌دانست و تاثیر آن بر بسیاری از نویسندگان مشهور جهان از قبیل جیمز جویس انکار ناپذیر است.

عبداللطیف طسوجی، یکی از فاضل‌های زمان فتحعلی شاه بود و در آن زمان نویسندگی و ترجمه می‌کرد. علم ادبی او در عصر خودش به گونه‌ای بوده که لغت‌نامه برهان قاطع را اصلاح کرد. در سال 1259 به دستور شاهزاده بهمن میرزا ترجمه هزار و یک‌ شب از عربی به فارسی را آغاز می‌کند. محمدعلی‌خان اصفهانی، متخلص به سروش، هم او را در این راه و در تبدیل اشعار عربی به فارسی همراهی کرد. سرانجام در سال 1261 برای اولین بار در چاپخانه سنگی تبریز هزار و یک شب چاپ می‌شود و تا به امروز هم از همان نسخه طسوجی استفاده می‌شود.